EUS
Prawidłowe przygotowanie do endosonografii zwiększa bezpieczeństwo badania i pozwala uzyskać dokładny obraz ocenianych struktur.
Sposób przygotowania zależy również od tego, czy planowane jest wyłącznie diagnostyczne EUS, biopsja FNA/FNB czy zabieg terapeutyczny wykonywany pod kontrolą endosonografii.
Czy przed EUS trzeba być na czczo?
Endosonografia wykonywana przez górny odcinek przewodu pokarmowego wymaga pozostawania na czczo.
Najczęściej zaleca się:
• nie spożywać pokarmów stałych przez co najmniej 6 godzin przed badaniem
• klarowne płyny można zwykle przyjmować do 2 godzin przed badaniem
Dokładne zasady mogą zależeć od rodzaju procedury, planowanego znieczulenia oraz zasad obowiązujących w danej placówce.
Zawsze należy stosować się przede wszystkim do instrukcji otrzymanych z ośrodka, w którym wykonywane będzie badanie.
Przyjmowane leki
Przed EUS należy przekazać lekarzowi pełną informację o przyjmowanych lekach.
Szczególnego postępowania mogą wymagać między innymi:
• leki przeciwkrzepliwe
• leki przeciwpłytkowe
• insulina i inne leki stosowane w cukrzycy
• leki wpływające na opróżnianie żołądka, w tym leki z grupy agonistów GLP-1 stosowane m.in. w leczeniu cukrzycy i otyłości
Nie należy samodzielnie odstawiać leków przeciwkrzepliwych ani przeciwpłytkowych.
Jeżeli planowana jest biopsja FNA/FNB lub procedura terapeutyczna EUS, sposób postępowania z tymi lekami ustalany jest indywidualnie podczas kwalifikacji.
Jakie dokumenty warto zabrać?
Na badanie warto zabrać wcześniejszą dokumentację medyczną dotyczącą aktualnego problemu.
W szczególności:
• wyniki USG jamy brzusznej
• wyniki tomografii komputerowej
• wyniki rezonansu magnetycznego lub MRCP
• opisy wcześniejszych gastroskopii lub EUS
• dokumentację wcześniejszych operacji i leczenia
• aktualną listę przyjmowanych leków
• informację o alergiach
• wyniki badań laboratoryjnych, jeżeli zostały wcześniej zlecone
Jeżeli dostępne są płyty lub inne nośniki z obrazami TK lub MR, również warto zabrać je ze sobą.
EUS z biopsją FNA/FNB
Podczas EUS możliwe jest pobranie materiału ze zmiany pod bezpośrednią kontrolą obrazu ultrasonograficznego.
Decyzja o wykonaniu biopsji zależy od rodzaju zmiany, obrazu EUS, wcześniejszych badań oraz wskazań klinicznych.
Jeżeli biopsja jest planowana, przed procedurą szczególnie istotne jest poinformowanie lekarza o przyjmowanych lekach przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych oraz o zaburzeniach krzepnięcia.
Jeżeli pacjent stosuje lek z grupy agonistów GLP-1, powinien poinformować o tym lekarza lub ośrodek wykonujący badanie. Postępowanie przed sedacją ustala się indywidualnie – leku nie należy odstawiać samodzielnie.
Dowiedz się więcej: Biopsja trzustki pod kontrolą EUS – FNA/FNB →
Sedacja lub znieczulenie
EUS jest często wykonywane w sedacji lub znieczuleniu.
Sposób znieczulenia zależy od zakresu procedury, stanu pacjenta i zasad obowiązujących w danym ośrodku.
Po zastosowaniu sedacji lub znieczulenia należy przestrzegać zaleceń placówki dotyczących prowadzenia samochodu, powrotu do pracy oraz ewentualnej obecności osoby towarzyszącej.
Po badaniu
Po diagnostycznym EUS pacjent jest zwykle przez pewien czas obserwowany.
Po biopsji FNA/FNB lub zabiegu terapeutycznym długość obserwacji oraz dalsze zalecenia zależą od rodzaju wykonanej procedury.
Przed opuszczeniem placówki pacjent otrzymuje informacje dotyczące dalszego postępowania.
Najważniejsze
Przygotowanie do EUS obejmuje przede wszystkim:
• pozostawanie na czczo zgodnie z otrzymanymi zaleceniami
• przekazanie pełnej informacji o przyjmowanych lekach
• poinformowanie o lekach przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych
• zabranie wcześniejszej dokumentacji i badań obrazowych
• zastosowanie się do zaleceń dotyczących sedacji lub znieczulenia
Jeżeli instrukcje otrzymane z placówki różnią się od ogólnych informacji przedstawionych powyżej, należy stosować się do zaleceń ośrodka wykonującego badanie.
Źródła i wytyczne
Areia M, Esposito G, Leclercq P i wsp. Performance measures for upper gastrointestinal endoscopy: a European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) Quality Improvement Initiative – Update 2025. Endoscopy. 2025;57. DOI: 10.1055/a-2674-4912.
Karstensen JG, Ahmed W, Anderloni A i wsp. Performance measures for endoscopic ultrasound: a European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) Quality Improvement Initiative – Update 2025. Endoscopy. 2025;57. DOI: 10.1055/a-2716-7763.
Veitch AM, Radaelli F, Alikhan R i wsp. Endoscopy in patients on antiplatelet or anticoagulant therapy: British Society of Gastroenterology (BSG) and European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) guideline update. Endoscopy. 2021;53:947–969. DOI: 10.1055/a-1547-2282.
Facciorusso A, Arvanitakis M, Crinò SF i wsp. Endoscopic ultrasound-guided tissue sampling: European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) Technical and Technology Review. Endoscopy. 2025;57:390–418. DOI: 10.1055/a-2524-2596.
Sedation for gastrointestinal endoscopy: European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) and European Society of Gastroenterology and Endoscopy Nurses and Associates (ESGENA) Guideline. Endoscopy. 2026;58. DOI: 10.1055/a-2898-6540.
Powiązane materiały
Endosonografia EUS – na czym polega badanie?
EUS diagnostyczny – co można ocenić podczas badania?
Biopsja trzustki pod kontrolą EUS. FNA czy FNB?
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej.