Gastroskopia i endosonografia, czyli EUS, wykorzystują endoskop wprowadzany przez usta, dlatego mogą wydawać się podobnymi procedurami. Ich cel jest jednak inny.

Gastroskopia służy przede wszystkim do oceny powierzchni górnego odcinka przewodu pokarmowego. EUS pozwala dodatkowo obrazować warstwy ściany przewodu pokarmowego oraz narządy położone obok, szczególnie trzustkę i drogi żółciowe.

Co ocenia się podczas gastroskopii?

Standardowa gastroskopia pozwala obejrzeć przełyk, żołądek i dwunastnicę.

Lekarz ocenia przede wszystkim błonę śluzową. Może rozpoznać m.in. zapalenie, nadżerki, wrzody, część polipów, zmiany przednowotworowe, nowotworowe lub źródła krwawienia.

Możliwe jest również pobieranie wycinków i wykonywanie określonych zabiegów.

Co widzi lekarz podczas EUS?

Echoendoskop posiada głowicę ultrasonograficzną. Pozwala ona ocenić m.in.:

• trzustkę

• przewód trzustkowy

• przewód żółciowy wspólny

• pęcherzyk żółciowy

• warstwy ściany przewodu pokarmowego

• zmiany podnabłonkowe

• wybrane węzły chłonne

• sąsiednie naczynia

Dzięki małej odległości głowicy od trzustki i dróg żółciowych EUS daje bardzo szczegółowy obraz tych narządów.

Zmiana podnabłonkowa żołądka

Gastroskopia może pokazać uwypuklenie pokryte prawidłową błoną śluzową. Sam obraz endoskopowy nie zawsze pozwala stwierdzić, z której warstwy ściany pochodzi zmiana.

EUS pomaga określić warstwę pochodzenia, wielkość, echogeniczność, kształt i relację do otaczających struktur.

W odpowiednich wskazaniach możliwe jest również pobranie materiału do badania.

Trzustka

Standardowa gastroskopia nie służy do oceny miąższu trzustki.

Podczas EUS głowica znajdująca się w żołądku lub dwunastnicy pozwala zobrazować trzustkę położoną po drugiej stronie ściany przewodu pokarmowego.

Biopsja podczas gastroskopii i podczas EUS

W czasie gastroskopii pobiera się przede wszystkim wycinki błony śluzowej.

Jeżeli zmiana znajduje się w trzustce albo głębiej w ścianie przewodu pokarmowego, materiał można pobrać specjalną igłą prowadzoną pod kontrolą EUS.

W litych zmianach trzustki wymagających pobrania materiału aktualne wytyczne preferują FNB nad klasyczną FNA.

Czy EUS zastępuje gastroskopię?

Nie.

Echoendoskop przechodzi przez przełyk, żołądek i dwunastnicę, ale cel i sposób badania są inne.

EUS nie powinno być automatycznie traktowane jako zamiennik pełnej diagnostycznej gastroskopii.

Kiedy częściej potrzebna jest gastroskopia?

Między innymi w diagnostyce:

• zmian błony śluzowej

• krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego

• trudności w połykaniu

• owrzodzeń

• określonych przypadków refluksu i jego powikłań

Kiedy częściej potrzebny jest EUS?

Między innymi przy:

• zmianach trzustki

• torbielach trzustki

• nieprawidłowym przewodzie trzustkowym

• poszerzonych drogach żółciowych

• podejrzeniu niewielkich złogów przewodowych

• zmianach podnabłonkowych

• potrzebie biopsji głębiej położonej zmiany

Najważniejsze

Gastroskopia i EUS nie konkurują ze sobą.

Gastroskopia pokazuje przede wszystkim wnętrze przełyku, żołądka i dwunastnicy.

EUS pozwala dodatkowo ocenić ścianę przewodu pokarmowego oraz narządy położone obok.