Jak przygotować się do gastroskopii?

Prawidłowe przygotowanie do gastroskopii ma znaczenie dla bezpieczeństwa badania oraz dokładnej oceny przełyku, żołądka i dwunastnicy.

Najważniejsze jest pozostawanie na czczo oraz odpowiednie postępowanie z przyjmowanymi lekami. Szczegółowe zalecenia mogą różnić się w zależności od ośrodka oraz tego, czy badanie wykonywane jest ze znieczuleniem.

Co można jeść dzień przed gastroskopią?

Przed rozpoczęciem zaleconego okresu pozostawania na czczo wybierz lekki posiłek. Godzina ostatniego posiłku zależy od terminu badania i instrukcji otrzymanej z placówki. Wymagana przerwa od jedzenia zależy również od rodzaju i ilości posiłku, chorób współistniejących oraz sposobu znieczulenia.

Przygotowanie do gastroskopii nie polega na całodziennym głodzeniu się u każdego pacjenta. Najważniejsze jest zachowanie wymaganej przerwy od jedzenia. Jeśli masz zaburzenia opróżniania żołądka lub otrzymałeś indywidualny schemat przygotowania, postępuj zgodnie z tym schematem.

Czy przed gastroskopią trzeba być na czczo?

Tak.

Obecność pokarmu w żołądku może utrudniać dokładną ocenę błony śluzowej oraz zwiększać ryzyko powikłań, szczególnie podczas badania wykonywanego w sedacji lub znieczuleniu.

Najczęściej zaleca się, aby przed gastroskopią przez kilka godzin nie spożywać pokarmów stałych.

Dokładny czas pozostawania na czczo oraz możliwość przyjmowania klarownych płynów należy zawsze sprawdzić w instrukcji otrzymanej z ośrodka wykonującego badanie.

Czy rano można pić wodę?

Zależy to od godziny badania, rodzaju znieczulenia oraz zasad obowiązujących w danym ośrodku.

Niewielkie ilości klarownych płynów mogą być dopuszczalne do określonego czasu przed badaniem, jednak należy przestrzegać zaleceń otrzymanych przy umawianiu gastroskopii.

Nie należy samodzielnie zakładać, że można pić bez ograniczeń bezpośrednio przed badaniem.

Czy można pić kawę przed gastroskopią?

Kawa z mlekiem lub śmietanką nie jest klarownym płynem. Nie należy stosować do niej zasad dotyczących picia wody.

Zalecenia dotyczące czarnej kawy różnią się między placówkami. Jeśli instrukcja dopuszcza wyłącznie wodę, nie zastępuj jej kawą. Po rozpoczęciu wyznaczonego okresu bez picia nie pij również kawy.

Jeżeli wypiłeś kawę w czasie, w którym miałeś pozostawać na czczo, poinformuj personel o godzinie, ilości napoju i ewentualnym dodatku mleka.

Co z lekami przyjmowanymi na stałe?

Większości leków nie należy odstawiać samodzielnie.

Szczególnej uwagi wymagają między innymi:

• leki przeciwkrzepliwe,

• leki przeciwpłytkowe,

• leki stosowane w cukrzycy,

• insulina,

• niektóre leki wpływające na opróżnianie żołądka.

Sposób postępowania zależy również od tego, czy planowana jest wyłącznie diagnostyczna gastroskopia, czy także pobranie wycinków albo wykonanie zabiegu endoskopowego.

Przed badaniem należy poinformować lekarza o wszystkich regularnie przyjmowanych lekach.

Czy trzeba odstawić leki przeciwkrzepliwe?

Nie należy odstawiać ich samodzielnie.

Decyzja zależy od rodzaju leku, przyczyny jego stosowania oraz zakresu planowanego badania.

W części przypadków gastroskopię diagnostyczną można wykonać bez odstawiania leczenia, natomiast przy planowanych procedurach zabiegowych zalecenia mogą być inne.

Każdą zmianę leczenia przeciwkrzepliwego należy wcześniej uzgodnić z lekarzem.

Co warto zabrać na badanie?

Warto mieć ze sobą:

• dokumentację wcześniejszych gastroskopii,

• wyniki badań histopatologicznych,

• aktualną listę przyjmowanych leków,

• informacje o alergiach,

• dokumentację dotyczącą istotnych chorób przewlekłych,

• skierowanie lub inne dokumenty wymagane przez konkretny ośrodek.

Jeżeli wcześniej wykonywano badania obrazowe związane z aktualnym problemem, warto również zabrać ich wyniki.

Gastroskopia ze znieczuleniem – o czym pamiętać?

Jeżeli badanie wykonywane jest w sedacji lub znieczuleniu, wymagania dotyczące przygotowania mogą być bardziej restrykcyjne.

Po podaniu leków uspokajających lub anestetycznych przez określony czas nie należy prowadzić samochodu ani obsługiwać urządzeń wymagających pełnej koncentracji.

W niektórych ośrodkach wymagane jest również zapewnienie osoby towarzyszącej.

Szczegółowe zasady należy sprawdzić przed badaniem.

Czy przed gastroskopią można palić papierosy?

Najlepiej nie palić przed badaniem.

Palenie może zwiększać wydzielanie w przewodzie pokarmowym i nie jest korzystne w okresie przygotowania do gastroskopii.

Co jeśli nie udało się prawidłowo przygotować?

Jeżeli pacjent zjadł lub wypił coś w czasie, w którym powinien pozostawać na czczo, należy poinformować o tym personel przed rozpoczęciem badania.

Nie należy zatajać takiej informacji.

W niektórych sytuacjach ze względów bezpieczeństwa może być konieczne przesunięcie badania.

Najważniejsze

Przed gastroskopią należy przede wszystkim przestrzegać zaleceń dotyczących pozostawania na czczo i poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.

Nie należy samodzielnie odstawiać leków przeciwkrzepliwych, przeciwpłytkowych ani leków stosowanych w cukrzycy.

Dokładne przygotowanie może różnić się zależnie od rodzaju badania i znieczulenia, dlatego pierwszeństwo mają instrukcje otrzymane z ośrodka wykonującego gastroskopię.

Kiedy warto wykonać gastroskopię?

Źródła i wytyczne

1. Areia M, Esposito G, Leclercq P i wsp. Performance measures for upper gastrointestinal endoscopy: a European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) Quality Improvement Initiative – Update 2025. Endoscopy. 2025;57(11):1268–1297. DOI: 10.1055/a-2674-4912.

2. Sidhu R, Turnbull D, Haboubi H i wsp. British Society of Gastroenterology guidelines on sedation in gastrointestinal endoscopy. Gut. 2024;73(2):219–245. DOI: 10.1136/gutjnl-2023-330396.

3. Veitch AM, Radaelli F, Alikhan R i wsp. Endoscopy in patients on antiplatelet or anticoagulant therapy: BSG and ESGE guideline update. Endoscopy. 2021;53(9):947–969. DOI: 10.1055/a-1547-2282.

4. Sharaiha RZ, Shukla AP, Sen S i wsp. American Society for Gastrointestinal Endoscopy position statement on periendoscopic management of patients on glucagon-like peptide-1 receptor agonists and sodium-glucose cotransporter-2 inhibitors. Gastrointestinal Endoscopy. 2025;101(2):285–294. DOI: 10.1016/j.gie.2024.10.057.

Sprawdź miejsca wykonywania gastroskopii i konsultacji